موارد زیر از نشانه های کودکان خجالتی یا کم رو می باشد:
◀️نداشتن یک یا دو دوست صمیمی که ارتباط دو طرفه داشته باشند👥
◀️قادر نبودن به ابراز همدلی با افراد آزار دیده یا طرد شده💔
◀️نداشتن توانایی در شروع یا حفظ گفتوگو و صحبت کردن با اطرافیان😒
◀️نادیده گرفته شدن😔
◀️مورد سوء استفاده و اذیت قرار گرفتن توسط سایر کودکان🤷♀️
◀️اشکال در پیشرفت تحصیلی🙄
انواع گوشه گیری در کودکان
سه نوع گوشهگیری نیز وجود دارد که از نظر زمینه روانی و عواقب با هم کمی متفاوت هستند.
۱- بیمیلی اجتماعی یا غیراجتماعی بودن در کودکان
-این کودکان میل و اشتیاقی برای بازی با دیگران و همسالان خود ندارد.😑
-این کودکان وقتی با کودکان دیگر هستند، ترجیح میدهند به تنهایی بازی کنند.🙎♂️
-این کودکان حالت شیء گرایی دارند تا اینکه مردم گرا باشند.🙅♀️🙅♂️
-این کودکان ترس از تعامل با همسالان خود دارند.🥴
-این کودکان در صورت اجبار به فعالیت گروهی، به خوبی با دیگران تعامل برقرار میکند.😒
۲- ناظر و تماشاچی بودن در کودک
در این حالت کودک تمایل به بودن و بازی کردن با دیگر همسالان خود را دارد ولی به خاطر اضطراب اجتماعی از درگیر شدن و شراکت با کودکان دیگر خودداری می کند.
از نظر رفتاری در گوشهای فقط بازی کودکان دیگر را تماشا می کند. که معمولاً در کودکان با والدینی که بسیار کنترلکننده، حمایتگر و مداخلهگر هستند بیشتر دیده میشود.
۳- کم رویی انزوای اجتماعی در کودکان
کودک در این حالت نه تمایلی به بازی با جمع دارد ، حتی از بودن با جمع نیز گریزان است. ماهیت روانی این گروه از کودکان خجالت شدید همراه با خشم و حتی درجاتی از افسردگی می باشد.
علل گوشه گیری در کودکان
گوشه گیری خود به تنهایی یک اختلال در کودک محسوب می شود. وراثت و پیوند عاطفی کودکان با والدین نیز در اجتماعی شدن کودکان نقش اساسی دارد.
در صورت خجالتی بودن یکی از والدین نیز ، هم انتقال ژنتیکی و هم یادگیری رفتار از والدین خجالتی شدن در کودک انتظار میرود.
از عوامل گوشهگیری و تنهایی در کودکان:
-افسردگی🙄
-اختلال شخصیتی🥴
-درخودفروماندگی🤨
-اضطراب😬
-ترس اجتماعی😑
-کمبود توجه و تمرکز🙃
-بیش فعالی😖
در سنین دبستان و راهنمایی روابط دوستی کودکان قوی و نسبتاً پایدار است. جابجایی محل زندگی یا تحصیل کودک میتواند در تکامل اجتماعی او اثرات منفی داشته باشد.
برخی مسائل خجالتآور در خانواده (از جمله اعتیاد، طلاق پدر و مادر و…)، خانواده خشک و سرد، زیر ذرهبین بودن و هر موقعیتی که باعث توجه دیگران به فرد یا کودک شود را میتوان ازدیگر عوامل بروز خجالت عنوان کرد.🙇♀️🙇♂️
روش برخورد صحیح با کودک خجالتی و گوشهگیر
انجام برخی روشها در تربیت کودکان علاوه بر پیشگیری از خجالتی شدن کودکان میتواند گوشهگیری را در آنها از بین ببرد:
-اجتناب از اشتباهات تربیتی🙎♂️
-اصلاح پیوند عاطفی نا امن (تغییر ساختار فکری، احساسی و ادراکی)💁
-تقویت اعتماد به نفس کودک و آموزش مهارتهای اجتماعی🍬
-حل مسئله و برخورد با مشکلات🌱
به کمک روش های مفید زیر مشکلات در روابط اجتماعی کودک را کنترل کنید
◀️هرگز خجالت و رفتار کودک را دست مایه خنده قرار ندهید.
◀️هرگز حتی به شوخی کودک را مورد تمسخر قرار ندهید .
◀️از کاربرد کلمات و برچسبهای منفی (خجالتی، ترسو، تپل، دست و پاچلفتی و…) جداً بپرهیزید.
◀️نگرانی خود را در مورد مسئلهای که کودک دارد، نشان دهید .
◀️هرگز کودک را سرزنش نکنید.
◀️اگر در گفت و گو با دیگران کودک جواب نمیدهد، به جای او جواب ندهید و معذرتخواهی نکنید.
◀️هیچوقت کودکتان را با کودکان دیگر وهم سن وسالش مقایسه نکنید.
◀️شما میتوانید رفتار خوب و مثبت کودک دیگری را که فرزندتان نیز شاهد آن بوده است، با ظرافت مورد تائید و تشویق قرار دهید.
◀️در زمانی که کودک راحت نیست و خجالت میکشد یا احساس ترس و نگرانی دارد، نباید بر انجام کار اصرار کرد.